Graduate in Two Languages Marathi & Sanskrut

Completed 'Kirtan Visharad'

Teaching is my Passion.

Seema Barve

This Course covers Marathi Vyakaran. This Course is beneficial for MPSC aspirants.

Prepare for Maharashtra PSC. These courses provide an in-depth coverage of preparation strategy, syllabus and important current affairs topics.

MPSC

Maharashtra Public Service Commission

Marathi

(Marathi) Marathi Vyakaran : MPSC

मराठी व्याकरण

मराठी भाषा

Language

Others

Ace the toughest competitive and government exams in India 

Test Preparation

Aapli bhasha, aapli lipi
* मराठी- एक समृद्ध व प्राचीन भाषा
*मराठी भाषा प्रमाणभाषा व बोलीभाषा अशा दोन प्रकारांत विभागता येते.
प्रमाणभाषा-भाषाविषयक प्रमाणित नियमांचे काटेकोर पालन करून वापरली जाते.
बोलीभाषा- प्रमाणित नियमांच्या पालनात थोडी शिथिलता जाणवते.विविध भागांत विविध मराठी बोलीभाषा बोलल्या जातात.
*मराठी भाषेची लिपी-देवनागरी/बाळबोध
*ज्या लिपीमध्ये प्रत्येक ध्वनी स्वतंत्र चिन्हाने दाखवला जातो आणि कोणत्याही चिन्हाला एकापेक्षा जास्त ध्वनी नसतात ती आदर्श लिपी.
*देवनागरी बऱ्याच अंशी आदर्श लिपी.

Aapli Bhasha, Aapli Lipi (in Marathi)

Marathi var mala

*उच्चारस्थानांनुसार वर्णांची विभागणी
१.कंठ्य २.तालव्य ३.मूर्धन्य ४.दंत्य ५.ओष्ठ्य ६.कंठतालव्य ७.कंठौष्ठ्य ८.दंतौष्ठ्य

*तीव्रतेनुसार वर्णांची विभागणीः-
कठोर आणि मृदू वर्ण

*उच्चारणाच्यावेळी फुफ्फुसातील हवा जोरात बाहेर पडते ते महाप्राण आणि हळू बाहेर पडते ते अल्पप्राण

Marathi Varnamala Part 2 (in Marathi)

Marathi varna mala

*देवनागरी लिपीत ५४वर्ण आहेत.
*वर्णांची विभागणीः-
१.स्वर २.स्वरादी ३.व्यंजने
१.स्वरः- .तोंडातील अवयवांचा एकमेकांना स्पर्श       होत नाही.
.उच्चार स्वतंत्र
.सर्ववेळ एकाच ध्वनीचे गुंजन
२.स्वरादीः-ज्या चिन्हांच्या आधी स्वर येतो त्यांना स्वरादी म्हणतात.स्वरादी दोन आहेत.
      १.शिरोबिंदू-1अनुस्वार- उदाहरणार्थ गंगा     
ग+ं याचा उच्चार स्पष्ट असतो.
 2अनुनासिक- उदाहरणार्थ हं किंवा देवांनी
यामध्ये शिरोबिंदू अस्पष्ट उच्चारला जातो.
      २.विसर्ग-विसर्गाचा उच्चार'ह'या वर्णाला झटका देऊन करतात
३.व्यंजनेः-स्वतंत्रपणे उच्चार करता येत नाहीत असे वर्ण
उदाहरणार्थ
क्+अ=क
वर्णांमधे स्वर मिसळून बाराखडी तयार होते

Marathi Varnamala Part 1 (in Marathi)

Jodakshare

*जोडाक्षर हे देवनागरी लिपीचं वैशिष्ठ्य आहे.
*दोन किंवा अधिक व्यंजने आणि शेवटी एक स्वर मिसळून जोडाक्षर तयार होते.
*जोडाक्षर लेखनाच्या दोन पद्धती
१.आडवी पद्धत २.उभी पद्धत

Jodakshare Part 1 (in Marathi)

Joda kahar
जोडाक्षर बनवण्यासाठी वर्णांचे अवयव तोडण्याची पद्धत वर्णांच्या अवयवानुसार विकसित झाली आहे.
१. मधे दंड असणारी व्यंजने
     उदाहरणार्थ क्-क्ल फ्-फ्ल
२.शेवटी उभा दंड
    उदाहरणार्थ च-च्छ,न-न्व
३. शेवटी स्वतंत्र दंड
    उदाहरणार्थ ग-ग्ण, ण्म
४.अर्धा दंड आणि अर्धी होऊ शकणारी व्यंजने
    उदाहरणार्थ ळ- ळ्य, छ-छ्व
५.अर्धा दंड असणारी पण अर्धी होऊ न शकणारी व्यंजने
    उदाहरणार्थ ट-ट्य, ढ-ढ्य
६.दंड नसलेली
      र-ऱ्य,(य,ह)
      र-र्क
    . व्यंजन आधी मग र
      क्र,ख्र, ग्र,ट्र
*विशेष*
   क्+ऋ=कृ
    पण क्+रू= क्रू

Jodakshare Part 2 (in Marathi)

Bhashechi nirmiti ani bhashecha mahatva
*आवाजांच्या शास्त्रशुद्ध रचनेतून भाषा विकसित झाली.
*भाषा १.स्वाभाविक/नैसर्गिक २.कृत्रिम/सांकेतिक अशी दोन प्रकारची असते.
*भाषेच्या लेखनासाठी चिन्हांच्या निर्मितीतून लिपी तयार झाली.
*मातृभाषा ही भावना व्यक्त करण्यासाठी, विचार करण्यासाठी सर्वात सोपी आणि उपयुक्त भाषा असते.

Bhasheche Mahatva Ani Bhashechi Nirmiti (in Marathi)

Sandhi(1)
*दोन शब्द एकमेकांना जोडण्यासाठी त्यांमध्ये 'संधी'केली जाते.
^संधी म्हणजे सांधणे किंवा जोडणे.
*संधीचे प्रकार
१.स्वरसंधी
२.व्यंजन संधी
३.विसर्ग संधी

Sandhi(1)

Sandhi (2)
*संधींचे प्रकार
१.स्वरसंधी
   १.दीर्घत्वसंधी
   २.गुणादेश/गुणसंधी
   ३.वृद्धिसंधी/वृद्ध्यादेश
   ४.यण् संधी/यणादेश
   ५.अयवायाव संधी

Sandhi(2)

Sandhi(3)
*स्वरसंधी
१.दीर्घत्वसंधी
२.गुणसंधी/गुणादेश
३.वृद्धिसंधी/वृद्ध्यादेश
४.यणादेश/यण् संधी
५.अयवायाव संधी

Sandhi(3)

Sandhi(4)
व्यंजनसंधी
१.प्रथम व्यंजन संधी
व्यंजन+व्यंजन(कठोर)=पहिल्या व्यंजनाच्या वर्गातील पहिले कठोर व्यंजन+व्यंजन
२.तृतीय व्यंजन संधी
व्यंजन +स्वर/व्यंजन(मृदू)= 1ल्या व्यंजनाच्या वर्गातील तिसरे व्यंजन +स्वर /व्यंजन

Sandhi(4)

Sandhi(4)
व्यंजनसंधी
3.अनुनासिक संधी
व्यंजन+अनुनासिक=1ल्या व्यंजनाच्या वर्गातील अनुनासिक+अनुनासिक
4.त् संबंधी नियम
5.म् संबंधी नियम
6.छ् संबंधी नियम

Sandhi(5)

Sandhi(6)
विसर्गसंधी
विसर्ग हा स्वयादी आहे.त्यामुळे तो ज्या स्वरांसमोर येतो आणि पुढे येणारा वर्ण स्वर किंवा व्यंजन असतो. तेव्हा त्या स्वर आणि व्यंजनाच्या प्रवृत्तीनुसार विविध प्रकारे संधी होत असते.याचे ढोबळमानाने दहा नियम सांगितले आहेत.

Sandhi - 6 (in Marathi)

Sandhi(7)
विसर्गसंधी
विसर्ग कुठल्या स्वराला लागून येतो आणि त्यापुढे कुठला स्वर किंवा व्यंजन येतं त्यानुसार ढोबळमानाने काही नियम केले आहेत. ते नियम या भागात आहेत.

Sandhi - 7 (in Marathi)

*शब्दांच्या जातींची दोन विभागात विभागणी
१.विकारी/सव्यय-१.नाम२.सर्वनाम३.विशेषण४.क्रियापद
२.अविकारी/अव्यय-१.क्रियाविशेषण२.शब्दयोगी अव्यय३.उभयान्वयी अव्यय४.केवलप्रयोगी अव्यय

शब्दविचार २

शब्दविचार
*वाक्य अर्थपूर्ण होण्यासाठी शब्दांच्या प्रकृतीमध्ये बदल होतात त्याला विकृती म्हणतात.विकृती होऊन शब्दाचे पद तयार होते.
*शब्दांचे पत्रकार:-
१.नाम२सर्वनाम३विशेषण४क्रियापद ५क्रियाविशेषण६शब्दयोगी अव्यय
७उभयान्वयी अव्यय८केवलप्रयोगी अव्यय
*एकच शब्द वाक्यांत निरनिराळ्या भूमिका करतात.

शब्दविचार १

शब्दांच्या जाती: १.नाम
प्रत्यक्ष किंवा काल्पनिक वस्तू, गुणधर्म यांना दिलेली नावे म्हणजेच नाम.
* नामाचे प्रकार:- १.धर्मीवाचक२.धर्मवाचक
१.धर्मीवाचक:.१.सामान्यनाम २.विशेषनाम
२.धर्मवाचक:- भाववाचक नाम.
* भाववाचक नामें साधण्याचे प्रकार
आई,ई,की, गिरी,ता,त्व ,पण,पणा, य, या इत्यादी प्रत्यय सामान्यतः नाम,विशेष नाम,धातू, विशेषणे यांना लावून भाववाचक नामे तयार होतात.
उदाहरणार्थ.खोदाई,गरीबी,समता, इत्यादी

शब्दांच्या जाती:१. नाम(भाग१)

नामाचे कार्य करणारे शब्द
१सामान्यनामाचे विशेष नाम म्हणून कार्य
२विशेषनामाचे सामान्यनाम म्हणून कार्य
३भाववाचक नामाचे विशेष नाम म्हणून कार्य
४विशेषनामांचा सामान्यनाम म्हणून अनेकवचनी वापर
५विशेषणांचे नामासारखे कार्य
६अव्ययांचे नामासारखे कार्य
७धातूंचे नाम म्हणून कार्य
८अक्षरांचा नामांसारखा वापर

शब्दांच्या जाती:१.नाम(भाग-२)

नामाचे विकरण:लिंग विचार
मराठी भाषेत तीन लिंग आहेत
१पुल्लिंग२स्त्रीलिंग३नपुंसकलिंग
*नामाचे विक्रम होताना म्हणजे पुल्लिंगी नामाचे स्त्रीलिंगी/नपुंसकलिंगी रूप बनवताना काय बदल होतात त्यांचे ढोबळमानाने नियम या भागात सांगितले आहेत.

नामाचे विकरण: लिंग विचार

नामाचे विकरण: वचनविचार
१एकवचन २.अनेकवचन
*वचनभेदामुळे नामांच्या रूपात होणारा बदल
१.पुल्लिंगी नामें
१. आकारान्त पुल्लिंगी एक.व._एकारान्त अ.व.
२. आकारान्ताशिवाय पुल्लिंगी एक.व._बदल नाही
२स्त्रीलिंगी नामे
१.अकारान्त _आकारान्त व ईकारान्त
२.आकारान्त_ बदल नाही
३.ईकारान्त_ याकारान्त
४.ऊकारान्त_ वाकारान्त
५ओकारान्त बायको_बायका

नामाचे विकरण: वचनविचार १

नामाचे विकरण:वचनविचार
नपुंसकलिंगी नामांची अनेकवचने
. अकारान्त_एकारान्त
. ईकारान्त_ बदल नाही
. उकारान्त/ऊकारान्त_एकारान्त(वेकारान्त)
. एकारान्त_ईकारान्त
*वचनांसंबंधी विशेष गोष्टी

नामाचे विकरण: वचनविचार २

नामाचे विकरण: विभक्ती विचार
विभक्ती प्रत्यय:_
विभक्ती.         ए.व.             अ.व.
प्रथमा.            _.                 _
द्वितीया.        स,ला,ते.         स,ला,ना,ते
तृतीया.         ने,ए,शी.          नी,ही,ई,शी
चतुर्थी.         स,ला,ते.          स,ला,ना,ते
पंचमी.          ऊन,हून.         ऊन, हून
षष्ठी.            चा,ची,चे.         चे,च्या,ची
सप्तमी.         त ,ई,आ.         त,ई,आ
संबोधन.         _.                 नो

नामाचे विकरण: विभक्ती विचार

सामान्य रूप
नियम१.अनेकवचनी शब्दांच्या सामान्यरूपावर अनुस्वार येतो.
नियम २. विभक्ती प्रत्यय लागण्यापूर्वी आणि शब्दयोगी अव्यय लागण्यापूर्वी सामान्यरूप होते.
*पुल्लिंगी नामांचे सामान्यरूप करण्याचे नियम

सामान्यरूप १

सामान्यरूप
स्त्रीलिंगी व नपुंसकलिंगी नामांची सामान्यरूपे
आडनावांची सामान्यरूपे

सामान्यरूप २

सामान्यरूप
ग्रामनामांचे सामान्यरूप
आकारान्त👉याकारान्त
एकारान्त👉याकारान्त
ईकारान्त 👉बदल नाही
अकारान्त👉 सप्तमीचा त लागल्यास आकारान्त एरवी बदल नाही
*विशेषणांचे सामान्यरूप
अकारान्त, ईकारान्त व ऊकारान्त विशेषणांचे सामान्यरूप होत नाही. आकारान्त विशेषणाचे याकारान्त होते.
*सामान्य रूप कधी होत नाही?
१एकाक्षरी शब्दांचे
२.परभाषेतील शब्दांचे
३.व्यक्तींच्या विशेष नामाचे

सामान्यरूप ३

शब्दांच्या जाती:सर्वनाम
नामाआयवजी येणाऱ्या शब्दाला सर्वनाम असे म्हणतात.
सर्वनामांचे प्रकार:१.पुरुषवाचक सर्वनाम
२. दर्शक सर्वनाम ३. संबंधी सर्वनाम
४. प्रश्नार्थक सर्वनाम ५. सामान्य किंवा अनिश्चित सर्वनाम ६. आत्मवाचक सर्वनाम
१.पुरुषवाचक सर्वनाम:१. प्रथमपुरुष: मी आम्ही
                               २.द्वितीयपुरुष: तू तुम्ही
                               ३.तृतीयपुरुष: तो ती ते, ते           
                                                   त्या ती
२. दर्शक सर्वनाम: हा,ही हे हे ह्या ही,तो ती ते ते त्या ती
३. संबंधी सर्वनाम: जो जी जे जे ज्या जी

शब्दांच्या जाती: सर्वनाम १

शब्दांच्या जाती: सर्वनाम
सर्वनामांचे ६ प्रकार

शब्दांच्या जाती: सर्वनाम २

शब्दांच्या जाती:सर्वनाम
सर्वनामांच्या प्रकारांमधील तौलनिक अभ्यास
१.प्रश्नार्थक सर्वनाम आणि सामान्य सर्वनाम
कोण आणि काय
२.पुरुषवाचक सर्वनाम आणि आत्मवाचक सर्वनाम
आपण

शब्दांच्या जाती: सर्वनाम ३

सर्वनामांचा लिंग वचन विभक्ती विचार
👉 मूळ सर्वनामे ९आहेत.
१.लिंगबदलामुळे रूपात बदल होणारी सर्वनामे तो, हा आणि जो ही आहेत.
२.वचनबदलामुळे रूपात बदल होणारी सर्वनामे मी,तू,तो ती ते,हा ही हे,जो जी जे
३.सर्वनामांना नामाप्रमाणेच विभक्ती प्रत्यय लागतात.फक्त संबोधन विभक्ती सर्वनामांसाठी नसते.

सर्वनामांचा लिंग,वचन,विभक्ती विचार

शब्दांच्या जाती:विशेषण
नामाबद्दल विशेष माहिती सांगून नामाची व्याप्ती मर्यादित करणाऱ्या शब्दाला विशेषण असे म्हणतात.व त्या नामाला विशेष्य असे म्हणतात.
विशेषणांचे प्रकार:
१.गुणविशेषण
२.संख्याविशेषण:*गणनावाचक*क्रमवाचक *आवृत्तिवाचक *पृथकत्ववाचक *अनिश्चित
३.सार्वनामिक विशेषण

शब्दांच्या जाती: विशेषणे

Ajaykumar Gosavi

In this course, Ajaykumar Hanumant Gosavi briefly describes tricks on all subjects for MPSC in a simple way.

(Marathi) Tricks for MPSC

M. A .B ed. M.ed
TET ( Teacher eligibility Test ) passed
Tait qualified 
Vidyaprabodhini Academy 
Pune.
Writer -  Marathi Grammar book

Vaijinath Dhendule

शब्दाच्या जाती (उभयान्वयी अव्यय भाग १)

This course is about important areas of Marathi grammar. Questions are frequently asked from this area in MPSC Rajya Seva mains, UPSC compulsory language paper, and other MPSC EXAMS

सर्वनाम

In this course, the educator discusses Marathi grammar.
The course will be beneficial for MPSC Aspirants.

शब्दसिद्धी - MPSC

This course is about important areas of marathi grammar. Questions are frequently asked from this area in MPSC rajyaseva mains, UPSC compulsory language paper and other MPSC EXAMS

(Marathi) वर्णमाला (व्यंजने)भाग १ for MPSC

या कोर्समध्ये शिक्षक निबंध लेखनाविषयी चर्चा करतात

Lessons

29 lessons • 5h 51m

Invalid Date

NaN

Aapli Bhasha, Aapli Lipi (in Marathi)

Invalid Date

NaN

Marathi Varnamala Part 2 (in Marathi)

Invalid Date

NaN

Marathi Varnamala Part 1 (in Marathi)

Invalid Date

NaN

Jodakshare Part 1 (in Marathi)

Invalid Date

NaN

Jodakshare Part 2 (in Marathi)

Invalid Date

NaN

Bhasheche Mahatva Ani Bhashechi Nirmiti (in Marathi)

Invalid Date

NaN

Sandhi(1)

Invalid Date

NaN

Sandhi(2)

Invalid Date

NaN

Sandhi(3)

Invalid Date

NaN

Sandhi(4)

+ See all lessons